Thúc đẩy liên kết sản xuất-tiêu thụ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của trái cây Việt Nam

Với mục đích phát triển sản xuất trái cây hàng hóa quy mô lớn, đa dạng, có năng suất và chất lượng cao, định hướng thị trường, Đề án nêu rõ cần đẩy mạnh sản xuất – tiêu thụ thông qua hợp đồng giữa các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế và người sản xuất (hợp tác xã, hộ nông dân, trang trại hoặc đại diện hộ nông dân), trong đó các doanh nghiệp đóng vai trò chủ đạo. Do đó, cần khuyến khích các doanh nghiệp chủ động, tích cực triển khai ký kết hợp đồng với người sản xuất, tạo nên sự tin cậy giữa hai bên, gắn kết chặt chẽ trách nhiệm và quyền lợi mỗi bên trong việc thực hiện hợp đồng; gắn sản xuất với bảo quản, sơ chế, chế biến hàng hóa, tạo ra vùng nguyên liệu ổn định để đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu. Ngoài ra, dựa trên điều kiện sinh thái của từng vùng, các cơ quan có thẩm quyền ở địa phương quy hoạch lại vùng sản xuất, xác định để phát triển các loại cây ăn quả có tiềm năng, đem lại giá trị kinh tế cao và đáp ứng nhu cầu tiêu dùng. Trên cơ sở đó, các doanh nghiệp ký kết hợp đồng với người sản xuất ngay từ đầu vụ với nhiều hình thức như: ứng trước vốn, vật tư nông nghiệp (giống, phân bón, thuốc BVTV...), hỗ trợ về kỹ thuật canh tác, công nghệ bảo quản, sơ chế và mua lại rau quả hàng hóa; bán vật tư nông nghiệp và mua lại rau quả hàng hóa; bán vật tư nông nghiệp và mua lại sản phẩm trái cây; trực tiếp tiêu thụ trái cây hàng hóa. Về phía doanh nghiệp, cần xác định rõ trách nhiệm cụ thể đối với người sản xuất như: cung ứng vật tư nông nghiệp; áp dụng công nghệ cao, công nghệ sạch chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất để tăng năng suất, chất lượng sản phẩm; nâng cao tính chủ động để hoạt đọng quản lý, điều hành sản xuất có hiệu quả; có biện pháp khuyến khích người sản xuất có ý thức trách nhiệm tạo ra nguồn hàng ổn định và đảm bảo chất lượng để phục vụ sản xuất chế biến, tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Về phía các hộ nông dân, được sử dụng đất đai của mình để góp cổ phẩn, liên doanh, liên kết với doanh nghiệp hoặc cho các doanh nghiệp thuê đất sản xuất; được hỗ trợ về giống, kỹ thuật canh tác, bảo quản và bao tiêu sản phẩm ổn định lâu dài từ phía doanh nghiệp. Thông qua hợp đồng, người nông dân ngay từ đầu vụ sản xuất xác định rõ lượng vật tư nông nghiệp cần đầu tư, các biện pháp kỹ thuật, giá cả hợp lý, các khoản bảo hiểm giá nông sản... để yên tâm sản xuất. Xác định được trách nhiệm làm vệ tinh của mình, người nông dân chủ động và mạnh dạn hưởng ứng chủ trương chuyển dịch cơ cấu cây trồng, đầu tư phát triển sản xuất, giảm giá thành, tăng năng suất và chất lượng sản phẩm, gom đủ nguồn hàng theo đúng thời hạn hợp đồng với doanh nghiệp. Nhà nước: Để phát triển hình thức liên kết sản xuất – tiêu thụ giữa doanh nghiệp và người nông dân, Nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách tạo điều kiện cho cả hai phía đồng thời khuyến khích các hộ nông dân hình thành các hình thức tổ chức hợp tác tự nguyện làm vệ tinh cho các doanh nghiệp. Đề án đã hướng các tỉnh, thành phố cần tiếp tục rà soát, xây dựng và hoàn chỉnh quy hoạch các vùng sản xuất trái cây tập trung; chỉ đạo thực hiện việc dồn điền đổi thửa ở nơi cần thiết; tạo điều kiện thuận lợi để nông dân thực hiện quyền hợp pháp về sử dụng giá trị quyền sử dụng đất để góp vốn cổ phần hoặc liên kết với các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh xuất khẩu; ưu tiên cho các doanh nghiệp thuê đất để xây dựng kho bảo quản, bến bãi vận chuyền hàng hóa...tạo điều kiện cho người nông dân và doanh nghiêp ký kết hợp đồng tiêu thụ trái cây. Ngân sách Nhà nước hỗ trợ một phần việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng sản xuất và thương mại (đường giao thông, thuỷ lợi, điện, kho tàng bảo quản, chợ, hệ thống thông tin,thị trường, kiểm định chất lượng…) đối với các vùng nguyên liệu tập trung gắn với cơ sở bảo quản chế biến, tiêu thụ rau quả có hợp đồng tiêu thụ. Đẩy mạnh công tác khuyến nông, chuyển giao kỹ thuật và công nghệ cho vùng nguyên liệu, sản xuất hàng hoá tập trung nằm trong hợp đồng. Về tài chính, tín dụng tạo điều kiện cho người sản xuất ký hợp đồng tiêu thụ sản phẩm được vay vốn từ các ngân hàng thương mại để đầu tư phát triển sản xuất; cải tiến thủ tục vay vốn từ Quỹ hỗ trợ phát triển để các doanh nghiệp thuộc diện vay vốn được thuận lợi, đồng thời tăng mức vốn vay đầu tư từ ưu đãi từ Quỹ hỗ trợ phát triển để đầu tư xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, tiêu thụ nông sản hàng hoá. Nghiên cứu xây dựng chế độ bảo hiểm, bảo lãnh hợp đồng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật về chế tài xử lý tranh chấp đối với các hợp đồng thu mua nông sản thực hiện theo Quyết định 80 của Chính phủ. Các địa phương tăng cường hơn nữa công tác tuyên truyền, giáo dục để người dân hiểu rõ được nội dung, mục đích của chính sách liên kết tiêu thụ nông sản hàng hoá với các doanh nghiệp, tôn trọng và thực hiện đúng hợp đồng đã cam kết. Tăng cường vai trò của các HTX, tổ hợp tác, nhóm hộ đại diện cho nông dân làm chức năng cầu nối giữa nông dân với doanh nghiệp trong việc thực hiện hợp đồng. Vận động nông dân tự giác tham gia tổ liên kết sản xuất, HTX; chú trọng xây dựng các HTX, tổ hợp tác thành vệ tinh của doanh nghiệp trong việc thu mua và tiêu thụ nông sản tại các địa bàn. Đồng thời, Nhà nước cần có các biện pháp hỗ trợ các doanh nghiệp liên kết sản xuất tiêu thụ với nông dân trong việc: nâng các sức cạnh tranh, giảm chi phí sản xuất thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại và đầu tư, nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, cung cấp thông tin định hướng cho kinh doanh, công tác kiểm soát chất lượng, xuất xứ hàng nông sản và đăng ký kinh doanh nông sản, tìm kiếm và mở rộng thị trường.

Sơri Bình Phú- Bến Tre

Sơri được trồng tập trung nhiều nhất là ở Gò Công (Tiền Giang) và xã Bình Phú- Thị Xã Bến Tre. Do điều kiện tự nhiên và yêu cầu thực tế mà mỗi nơi đều có hình thức canh tác khác nhau vì thế nên có hai giống Sơri: sơri chua được trồng nhiều ở Gò Công, Sơri ngọt ở Bình Phú. Không chỉ là trái cây tươi dùng trực tiếp, Sơri còn được chế biến thành các sản phẩm nước ép hay được dùng làm nguyên liệu sản xuất trong rượu vang.

Xã Bình Phú là xã có truyền thống trồng Sơri từ rất lâu do có điều kiện thổ nhưỡng thích hợp cho cây Sơri hơn những loại cây nông nghiệp khác như lúa hay dừa, vì thế nên chất lượng trái Sơri Bình Phú theo đó cũng vượt trội hơn Sơri trồng ở những vùng khác về độ to, độ bóng cũng như độ giòn ngọt và tỉ lệ chua- ngọt vừa phải của trái.

Đặc điểm của cây Sơri là loại cây cho quả quanh năm và thu hoạch luân phiên. Do vậy, tuy giá thành không cao bằng những loại trái cây khác nhưng từ nhiều năm qua Sơri được xác định là cây trồng chủ lực của BÌnh Phú và là trái cây đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho người nơi đây.

Hiện tại, toàn Thị Xã có gần 300 ha canh tác Sơri trong đó riêng Bình Phú là khoảng 189 ha với sản lượng bình quân 40- 50 tấn/ ngày và những tháng cao điểm sản lượng có thể đạt 70 tấn/ngày.

Sơri được tiêu thụ tại các chợ, các đại lý thu mua phân phối về các tỉnh thành ở đồng bằng sông Cửu Long, Đông Nam Bộ và một số tỉnh miền Trung. Cũng như các loại nông sản khác, Sơri Bình Phú vẫn không tránh khỏi tình trạng “được mùa rớt giá”. Vào vụ nghịch trái Sơri được giá từ 2.500-3.000 đồng/kg, nhưng vào mùa thuận chỉ bán được 800đ/kg, trong đó công hái hết 500đ/kg nên nhiều hộ dân đành bỏ mặc trái rụng đỏ vườn. Tình trạng này chỉ được giải quyết khi công tác bảo quản được đầu tư hơn, tạo thuận lợi cho các nhà vườn trong việc lựa chọn thời điểm và đầu mối phân phối, tránh tình trạng bị ép giá.

Xác định Sơri là cây trồng đạt hiệu quả kinh tế đồng thời thích hợp với điều kiện thổ nhưỡng, kinh nghiệm sản xuất của Bình Phú nên những năm qua huyện đã có những chủ trương đầu tư kịp thời như: qui hoạch vùng chuyên canh, ổn định diện tích canh tác đồng thời khuyến khích việc nghiên cứu, thử nghiệm những phương pháp sơ chế, chế biến, bảo quản mới để đa dạng hoá sản phẩm, nâng cao chất lượng, hình ảnh cũng như giá trị kinh tế và giải quyết đầu ra mở rộng thị trường cho trái Sơri.

Làng hoa Tây Tựu: Làng hoa lớn nhất ngoại thành Hà Nội

Với tốc độ đô thị hóa hiện nay, các vùng hoa nổi tiếng ở ngoại thành như Ngọc Hà, Xuân Đỉnh, Xuân La ngày càng bị thu hẹp, nhu cầu tiêu dùng càng cao nên giá hoa trong những năm gần đây cũng cao và ổn định. Riêng có vùng hoa Tây Tựu vẫn ngày càng lớn mạnh và dần trở thành một vùng cung ứng hoa chủ đạo cho nội thành Hà Nội. Tây Tựu thuộc huyện Từ Liêm nằm cách trung tâm thành phố Hà Nội gần 30 km. Với lợi thế là xã ngoại thành, diện tích đất nông nghiệp lớn, nghề trồng hoa ở đây đang phát triển rất mạnh. Nếu như Huyện Từ Liêm được đánh giá là vùng hoa lớn nhất ngoại thành với diện tích 500 ha thì xã Tây Tựu chiếm tới 66% diện tích toàn huyện. Năm 1994, toàn xã mới chỉ có 18ha trồng hoa thì nay đã lên tới hơn 300 ha, chiếm 84,6% diện tích canh tác toàn xã. Cả xã có 2.600 hộ dân thì có tới 95% số hộ tham gia trồng hoa. Thu nhập nhờ đó cũng tăng lên đáng kể, cao hơn 3-4 lần trồng lúa. Ngoài canh tác trên đất trong xã, người dân xã Tây Tựu còn thuê thêm ruộng của các xã lân cận như Thượng Cát, Liên Mạc, Xuân Phương… để chuyên canh hoa. Xã Tây Tựu trồng chuyên canh rất nhiều loại hoa nhưng được trồng nhiều nhất là hoa cúc và hoa hồng và một phần nhỏ diện tích hoa đồng tiền, hoa ly, hoa loa kèn trồng nhà lưới, nhà nilon. Trong đó, hoa hồng thu hoạch quanh năm tạo thu nhập thường xuyên. Còn hoa cúc sau 3 tháng trồng cho thu hoạch kéo dài, ngay cả khi thu hoạch rộ, giá cúc cũng ổn định Nghề trồng hoa đòi hỏi đúng kỹ thuật và sự kiên trì, bền bỉ từ khâu chọn cành, ươm giống, tỉa cành đến khâu thu hái là những việc cần làm thường xuyên. Hoa cúc có sức chịu đựng tốt với thời tiết, còn hoa hồng thì ngược lại. Hoa hồng có đặc điểm là dễ bị nấm xâm hại, nên việc phun thuốc bảo vệ với loại hoa này là rất quan trọng. Muốn có được những bông hoa hồng nở đẹp và đúng thời điểm ngoài đáp ứng những đòi hỏi trên còn phải chú ý lúc hoa bắt đầu nở, người trồng hoa phải dùng giấy cuốn vào từng nụ nhằm bảo vệ hoa trước thời tiết và sâu bệnh. Với sự cần cù, chịu khó, của người dân Tây Tựu hoa cũng không phụ người dân nơi đây. Hàng năm, xã Tây Tựu đã cung cấp cho thị trường tiêu dùng hoa trong và ngoài nước trên 250 triệu bông hoa. Người dân Tây Tựu không ai phải phiêu bạt mọi nơi để kiếm việc làm, mà ngược lại, còn tạo không ít việc làm cho người lao động từ nơi khác đến. Mỗi năm, xã tạo công ăn việc làm cho hơn 300 lượt lao động ở các tỉnh bạn, thu nhập bình quân một người đạt gần 1 triệu đồng/tháng, doanh thu toàn xã đạt trên 40 tỷ đồng mỗi năm. Đời sống dân Tây Tựu được cải thiện đáng kể, bộ mặt xã làng cũng thay đổi rất nhiều. Hoa Tây Tựu không chỉ cung cấp cho các thị trường phía Nam, phía Bắc trong nước mà còn xuất khẩu sang cả Trung Quốc. Hiện nay, ở Tây Tựu Xã có trên 120 lao động chuyên đi tiếp thị chào hàng, 620 lao động vệ tinh cho dịch vụ tiếp thị và đã hình thành được 70 đại lý đóng hoa để chuyển vào miền Nam và xuất khẩu sang Trung Quốc. Với vị trí nằm ở ven ngoại thành Hà Nội nên làng hoa Tây Tựu được đánh giá là làng nằm trong cụm các công trình trọng điểm về dịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp của thành phố Hà Nội. Năm 2007, dự án tổng thể phát triển vùng hoa Tây Tựu đã được đầu tư và đang được triển khai với tổng giá trị khoảng 100 tỷ đồng. Dự án này bao gồm các dự án thành phần như: Xây dựng hệ thống giao thông; hệ thống thuỷ lợi; hệ thống điện; mô hình sản xuất thí điểm quy mô 10ha áp dụng công nghệ cao trong kỹ thuật nhân giống, trồng hoa và khuyến nông; đào tạo, tập huấn và chuyển giao công nghệp trồng hoa. Với những thuận lợi và thế mạnh vốn có của mình, làng hoa Tây Tựu đang trở thành nơi cung cấp hoa lớn nhất nội thành Hà Nội, các tỉnh phía Nam trong tương lai sẽ có mặt trên khắp thế giới đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Bình Dương tìm giải pháp nâng cao chất lượng trái cây

Theo báo cáo của Hiệp hội trái cây Việt Nam, trong những năm qua tình hình sản xuất và xuất khẩu trái cây của Việt Nam có chiều hướng gia tăng cùng với việc quy hoạch các vùng chuyên canh, canh tác giống có năng suất cao, chất lượng tốt, ứng dụng những kỹ thuật canh tác tiên tiến. Tuy nhiên, kết quả và hiệu quả mang lại từ xuất khẩu trái cây nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng cây ăn trái của Việt Nam.

Hiện nay, các tỉnh đã và đang có nhiều hoạt động nhằm mở rộng diện tích, nâng cao chất lượng cây ăn trái hướng tới xuất khẩu và Bình Dương là một tỉnh như thế. Hiện Bình Dương có hơn 12.000 ha trồng cây ăn trái phân bố ở các huyện: Thuận An, Tân Uyên, Bến Cát, Dầu Tiếng… Riêng vùng chuyên canh cây ăn trái đặc sản của Bình Dương thực tế chỉ tập trung ở 2 vùng chính đó là vùng canh tác Bưởi ( trên 400 ha ở Bạch Đằng huyện Tân Uyên) và vùng canh tác Măng cụt (trên 1.400 ha ở An Sơn - Lái Thiêu huyện Thuận An). Ngoài ra, cây ăn trái được canh tác nhiều chủng loại với diện tích lớn tập trung ở Bắc Bến Cát, Bắc Dầu Tiếng nhưng hiệu quả mang lại còn thấp.

Về năng suất, chất lượng: Hầu hết đất đai Bình Dương không thích hợp cho canh tác cây ăn trái. Riêng 2 vùng chuyên canh cây đặc sản nêu trên là đất có độ thích nghi khá cao trong đó vùng canh tác Bưởi là có năng suất cao, chất lượng tốt và hiệu quả cao. Còn lại đều cho năng suất và chất lượng thấp hơn các vùng canh tác cây ăn trái cùng loại ở các tỉnh miền Tây.

Từ các mặt tồn tại chính trong canh tác và xuất khẩu trái cây nêu ở phần trên, cần có một số giải pháp tập trung giải quyết để hình thành và phát triển cây ăn trái ở Bình Dương, cụ thể là:

Về chất lượng giống: Tiếp tục đầu tư cho công tác tuyển chọn, nhân giống trái cây ngon, đưa nhanh tiến bộ kỹ thuật và công nghệ vào sản xuất nhằm tăng năng suất, chất lượng và hạ giá thành mà đặc biệt là giống cây ăn trái đặc sản. Cần hỗ trợ các tổ chức, cá nhân canh tác theo hướng sạch, và theo tiêu chuẩn của sản xuất Nông nghiệp an toàn và bền vững (GAP).

Về canh tác: Tiếp tục hình thành và phát triển vùng chuyên canh cây ăn trái đặc sản thế mạnh có tính cạnh tranh cao. Riêng đối với một số loại cây ăn trái thuộc 11 loại thế mạnh được Bộ NN&PTNT công nhận mà có khả năng trồng xen như Chuối, Dứa, Đu đủ… cần khuyến khích canh tác theo phương thức xen canh.

Về khối lượng xuất khẩu: Ngoài việc quy hoạch và hình thành vùng chuyên canh cây ăn trái đặc sản và có thế mạnh, các tổ chức cá nhân canh cây ăn trái cần chú ý tới việc liên kết vùng, liên kết sản xuất để hình thành một vùng sản xuất cây ăn trái rộng lớn có chất lượng, đủ tiêu chuẩn và đủ lượng đáp ứng nhu cầu xuất khẩu.

Về thương hiệu: Các tổ chức, doanh nghiệp cần tiến hành xây dựng và phát triển thương hiệu trái cây đảm bảo về chất lượng, khối lượng, giá thành cạnh tranh, có uy tín về bao bì, nhãn hiệu và quan hệ gắn bó với khách hàng.

Về hệ thống thu mua: Các tổ chức, cá nhân, chủ trang trại trồng cây ăn trái cần tập hợp và thành lập các Tổ hợp tác, Hợp tác xã sản xuất cây ăn trái, chợ đầu mối để các tổ chức sản xuất trái cây trực tiếp bán sản phẩm nâng cao hiệu quả, giảm thiệu các tầng nấc trung gian, giảm chi phí và tăng tính cạnh tranh.

Về thị trường tiêu thụ: Chú trọng việc tiêu thụ trái cây tươi trong nước và xuất khẩu. Về thị trường xuất khẩu, vẫn đặt trọng tâm là thị trường Trung Quốc với tiềm năng về nhu cầu trái cây còn cao

Bắc Giang diện tích cây ăn trái tăng nhanh

Bắc Giang có nhiều vùng có thể trồng được cây ăn quả rất đa dạng, phong phú như vải thiều, cam, chanh, na, hồng, dứa, bưởi… Trong đó, vải là cây phát triển mạnh nhất. Theo số liệu thống kê hiện nay toàn tỉnh có trên 40.000 ha đất trồng vải thiều. Vải thiều Bắc Giang mà thủ phủ là vải thiều Lục Ngạn đã có thương hiệu trong và ngoài nước. Vải thiều Bắc Giang đã đến thị trường các tỉnh, thành phố lớn trong cả nước và xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, Hàn Quốc, Hà Lan, Pháp.

Với diện tích trên 1.500 ha dứa là loại cây được Bắc Giang đánh giá là có tiềm năng phát triển sau cây vải thiều. Theo chuyên gia của Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn thì cây dứa cho quả quanh năm, nông dân có thể rải vụ và vì thế có thu nhập đều đặn. Sản phẩm dứa chế biến có thị trường xuất khẩu rộng hơn nhiều so với vải. Theo họ, trồng dứa trong tương lai cho thu nhập không kém trồng vải và với quan điểm đó diện tích trồng dứa trong thời gian tới ở Bắc Giang sẽ có những đột biến.

Hiện nay, ở Bắc Giang những đồi dứa nối tiếp nhau chạy dài. Loại dứa được trồng nhiều trong tỉnh hiện nay là dứa Queen được trồng xen dưới các đồi vải.. Điều quan trọng la nông dân Bắc Giang trồng dứa trái vụ để tránh trùng vụ vải nên thu nhập khá cao. Chỉ tính riêng xã Bảo Sơn diện tích dứa lên tới 50 ha với gần 300 hộ trồng dứa. Có gia đình chỉ riêng cây dứa đã cho thu nhập 50 triệu mỗi năm. Được biết, theo quy trình kỹ thuật cũ, khi muốn cây dứa ra quả, bà con lấy một hạt đất đèn nhỏ bằng hạt đậu cho vào nõn cây dứa để cây ngừng lớn và phân hóa mầm hoa. Tuy nhiên, cách làm này rất mất công và hiệu quả không cao. Trong một lần tình cờ, một nông dân trồng dứa đã phát hiện ra thuốc dấm hoa quả cũng có tác dụng tốt đối với việc xử lý ra hoa. Chỉ cần pha loãng thuốc dấm hoa quả với đạm rồi tưới cho các đồi dứa vào tháng 9, thế là đảm bảo cây dứa ra trái đúng vào tháng 3. Cách làm này vừa đơn giản, hiệu quả và chi phí rất thấp. Không những thế, thu hoạch dứa vào tháng 3 còn tăng thêm được 30% năng suất do tránh được tình trạng rám nắng, giá bán cũng tăng lên 3 lần (1700 – 2000đ/ kg dứa).

Ngoài ra, các cây trồng khác như: na 4.000 ha, hồng 1.300 ha, cam quýt và chanh 800ha cũng là những loại cây ăn quả đang được các hộ nông dân đầu tư phát triển

Đồng Tháp: làm vườn theo quy trình GAP

Từ lâu, người dân phương Nam quen gọi Cao Lãnh là “vương quốc” của xoài vì nơi đây có 4.000ha cây ăn trái thì xoài cát Hoà Lộc và xoài cát Chu, hai giống xoài thơm ngon, chiếm hơn một nửa diện tích. Ngoài ra, Cao Lãnh còn có các giống xoài Thơm, Tượng, Thanh Ca Độ... Khoảng tháng Tư hàng năm, đi trong những miệt vườn xanh mướt, du khách có cảm giác như lạc vào “thiên đường” bởi trước mắt là những chùm xoài vàng ươm, da căng mọng...

“Nếu Cao Lãnh là “vương quốc” của xoài thì Châu Thành là mảnh đất tụ hội hàng trăm loài cây trái, từ chôm chôm, sầu riêng, vú sữa, mít, dừa, sa-pô (hồng xiêm), măng cụt, … đặc biệt là nhãn. Hiện, diện tích trồng nhãn ở Châu Thành khá lớn, đặc biệt là nhãn tiêu, bởi đây là giống cho trái to, hạt lép, cơm dày, độ ngọt có thể sánh ngang với nhãn lồng Hưng Yên. Ngoài ra, quýt hồng Lai Vung cũng là đặc sản giá trị mà hiếm địa phương nào ở Đồng bằng sông Cửu Long trồng được. Nơi này có thổ nhưỡng đặc thù với loại đất màu mỡ gà, nguồn nước ngọt dồi dào nên quýt không chỉ cho nhiều quả mà còn to đều, vàng óng, nhiều nước, vị ngọt thanh. Huyện Lai Vung hiện có hơn 1.000ha đất chuyên trồng quýt hồng. “Với những loại trái cây đặc sản cho giá trị kinh tế cao như thế, Hội làm vườn của tỉnh có nhiều thuận lợi để khai thác tiềm năng và phát triển kinh tế. Tỉnh hiện có 23.000ha cây ăn trái. Hàng ngàn hội viên đã trở thành triệu phú từ cây ăn trái và trang trại VAC. Tuy nhiên, hội viên và người làm vườn trong tỉnh còn biết “nhìn xa trông rộng”, đã và đang xây dựng những vườn trái cây theo tiêu chuẩn GAP và mô hình kinh tế trang trại theo hướng sản xuất hàng hoá”.

Năm 2007, Hội làm vườn của tỉnh đã triển khai hàng loạt mô hình khuyến nông VAC theo hướng thực hành nông nghiệp tốt (VIET GAP), chủ yếu trên xoài cát Hoà Lộc, cát Chu và cây có múi.

Riêng quý I/2008, Hội làm vườn của tỉnh đã triển khai xây dựng 3 mô hình kinh tế VAC sản xuất an toàn ở các xã Tịnh Thới, Hoà An và phường 6 (TP. Cao Lãnh). Nhờ sự thành công của mô hình, tỉnh Hội thu hút thêm 45 hội viên, nâng tổng số hội viên lên 14.040 người. Ngoài ra, tỉnh Hội còn tổ chức 2 lớp huấn luyện về sản xuất trái cây GAP cho 80 hội viên.

Quý II/2008, HLV Đồng Tháp sẽ tiếp tục triển khai mô hình này cho 3 tổ hợp tác sản xuất trái cây an toàn ở 3 xã Tân Thuận Đông, Tân Thuận Tây và Hoà An (TP. Cao Lãnh) với 40 hội viên tham gia. Trong quý II này, Hội làm vườn của tỉnh sẽ tổ chức 6 lớp huấn luyện cho bà con về quy trình kỹ thuật thực hành nông nghiệp tốt, trồng bưởi cho trái quanh năm, ra hoa theo ý muốn, cách tăng thu nhập trên cùng một đơn vị diện tích… để từng bước nâng cao kiến thức cho hội viên.

Đoan Bái: dưa bao tử giúp dân thoát nghèo

Với sự kết hợp chặt chẽ giữa Hội nông dân, cán bộ khuyến nông và nhà thu mua – Công ty TNHH rau quả Phương Đông trong việc tập huấn kỹ thuật, chuyển giao công nghệ, thông tin tuyên truyền và bao tiêu sản phẩm đã nâng diện tích trồng dưa bao tử của toàn xã không ngừng tăng. Nếu như vụ xuân 2008, diện tích trồng toàn xã chỉ là 4 – 5ha và năng suất trung bình chỉ đạt 500 – 600kg/sào, thì đến vụ đông 2008, con số tương ứng về diện tích là 11 – 12ha và năng suất là 700- 800kg/sào. Đặc biệt tại vụ xuân 2009 này, diện tích gieo trồng của xã lên tới gần 50ha và năng suất ước đạt 1 – 1,2tấn/sào. Với giá thu mua như hiện nay và trừ chi phí sản xuất, vụ xuân này người nông dân thu về từ 5,5 – 6triệu đồng/sào (gấp 4 lần so với cấy lúa).

Mỗi ngày một lần, cứ chiều tối, hàng trăm hộ gia đình lại mang dưa đến các điểm thu mua. Ở đó có cán bộ của Công ty TNHH rau quả Phương Đông và cán bộ thôn thực hiện việc thu mua. Người ít, người nhiều; người trẻ, người già…đã rất thành thục với cách phân loại nhanh chóng chọn dưa “bao tử” và “trung tử” đưa lên cân. Mọi việc đều rất nhanh gọn, chỉ một thời gian ngắn, hàng trăm tấn dưa đã được thu mua hết. Chị Thọ cho biết: “Nhà tôi trồng đến vụ này là vụ thứ 3 rồi. So với lúa, trồng dưa bao tử vất vả hơn, nhưng năng suất dưa cao hơn nhiều. Chỉ cần 3 hôm như hôm nay tôi đã thu bằng một vụ lúa rồi trong khi hôm nay mới là lần thu hoạch thứ 2 trong vụ”. Được biết thời gian cho thu hoạch của dưa bao tử là từ 35 - 40 ngày, mỗi ngày thu hai lần và cuối ngày đem đến các điểm thu mua. Như vậy, nếu gia đình chị Thọ tiếp tục chăm sóc tốt, vụ dưa năm nay chắc chắn nhà chị sẽ thắng lớn. Chị cũng cho biết thêm, không ít gia đình, nhờ cây dưa bao tử đã sửa sang được nhà cửa, con cái được học hành đàng hoàng hơn.

Ngoài lợi ích kinh tế trước mắt, việc trồng dưa bao tử đã giúp người dân quen hơn với sản xuất nông nghiệp hàng hoá - một điều vô cùng cần thiết khi nông nghiệp nước ta hội nhập. Anh Kiên tiếp tục chia sẻ: “Dưa bao tử đòi hỏi rất cao về tiêu chuẩn kỹ thuật như kích thước, trọng lượng, màu sắc… do vậy đỏi hỏi người nông dân phải luôn tuân thủ đúng quy trình canh tác. Điều này là rất tốt cho những chương trình, dự án nông nghiệp hàng hoá sẽ được triển khai ở xã trong thời gian tới”.

Dưa bao tử đã và đang là cây trồng mang lại cho Đoan Bái sự phát triển mới. Vùng quê này và nhiều vùng quê khác có điều kiện phù hợp với cây trồng trên sẽ tiếp tục vượt qua được những ngày “tử” hơn nếu biết khai thác tốt hiệu quả cây dưa bao tử mang lại.

Giống cà chua thích hợp vùng đất mặn

Chuyên gia Cristina Sgherri và các đồng nghiệp ở Trường đại học Pisa đã trồng cà chua tưới bằng nước thường (nước ngọt) và tưới bằng nước biển pha với tỷ lệ là 12%. Kết quả cho thấy, cà chua nước biển bình quân nhỏ hơn khoảng 60% so với chà chua được tưới bằng nước thường. Tuy nhiên, chúng lại có hương vị ngon hơn, quả có chứa nồng độ axít cao hơn đồng thời có tỷ lệ đường cao hơn.

Ngoài ra, cà chua tưới nước biển cũng chứa nhiều thành phần chống oxi hoá nhiều hơn, bao gồm cả vitamin C, E và axít chlorogenic. Các nhà khoa học cho rằng, loại cà chua nước biển này rất hữu ích đối với những vùng duyên hải, nơi mà nước ngọt thì ít nước biển thì nhiều. Mặc dù năng suất không cao bằng trồng nước ngọt nhưng giá bán cao hơn sẽ bù đắp lại được.

An Khê làm mới mùa hoa Tết

Dự án “Trồng hoa công nghệ cao” mới được triển khai mấy tháng mà nhìn bộ mặt nông thôn vùng trồng hoa ở thị xã An Khê khí thế hẳn lên. Đây là Dự án do Bộ Khoa học & Công nghệ đầu tư, với kinh phí trên 1,7 tỷ đồng, dân đối ứng 200 triệu đồng, được triển khai từ tháng 4/2009 đến tháng 4/2011. Thị xã An Khê đã chọn 10 hộ nông dân có kinh nghiệm trồng hoa để đầu tư 10.000 m2 nhà màng, mỗi hộ đầu tư 1.000 m2 để trồng hoa cắt cành.

Phòng thí nghiệm nhân giống hoa cây mô tại An Khê

Đến khu trồng hoa công nghệ cao của thị xã An Khê, nhìn từ xa cứ tưởng khu trồng hoa ở Đà Lạt với một loạt nhà màng trắng, nhấp nhô giữa cánh đồng. Nhà màng được xây dựng bằng hệ thống khung cây lồ ô chắc chắn, các lớp màng lợp mái, hệ thống lưới che chắn côn trùng, hệ thống tưới phun sương, phun mù, tưới nhỏ giọt tự động; hệ thống điều khiển ánh sáng nhân tạo bằng bảng điều khiển, bóng đèn để điều khiển nở hoa cho cúc hoặc dùng để bẫy bả sinh học, phòng trừ sâu bệnh cho hoa. Theo anh Nguyễn Công Tuấn, chuyên viên phòng Kinh tế, thị xã An Khê, trồng hoa theo mô hình này là một cách làm rất mới, theo đó cây trồng được cách ly hoàn toàn với thiên nhiên và có thể trồng quanh năm mà không hề chịu ảnh hưởng trước sự thay đổi của thời tiết hay bị sâu bọ phá hoại.

Các giống hoa trồng trong nhà màng được lấy từ cơ sở nhân giống hoa cấy mô Thiên Ngân. Những hộ nông dân được dự án chuyển giao cây giống và được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn qui trình sản xuất cây hoa thương phẩm. Lúc chúng tôi đến, hoa mới trồng được 15 ngày đã lên xanh tốt. Giống hoa cấy mô được lấy trực tiếp ngay tại thị xã, không phải vận chuyển xa nên cây sống trên 90%.

Ngoài ra, có nhiều hộ dân xung quanh tự chủ động bỏ tiền xây dựng nhà màng với quy mô vài trăm mét vuông để trồng hoa cấy mô. Nếu không làm nhà màng người dân cũng phải mắc bóng đèn điện để điều tiết ánh sáng cho hoa. Anh Nguyễn Xuân Thuần, một nông dân chuyên trồng hoa ở thôn Tân Lập, phường Ngô Mây, thị xã An Khê cho biết: Nhà tôi ở gần khu vực trồng hoa của dự án, thấy giống hoa cấy mô khoẻ, đều, tỷ lệ sống cao, giữa tháng 10 tôi mua 14.000 cây giống về trồng vào chậu, giờ cây đã cao 15 cm, không bị chết cây nào. Nhìn chậu hoa thật thích mắt, cây nào cây nấy mập mạp, xanh tốt như nhau. Thấy vậy, tôi lại tiếp tục đến mua thêm 2.000 cây giống nữa. Hiện nay tôi đã có 550 chậu hoa cúc bằng giống cấy mô phục vụ Tết Nguyên đán sắp tới. Đã có giống hoa cấy mô sản xuất tại địa phương nên giá mua rẻ, mỗi cây chỉ tốn 100 đồng lại không phải mất tiền vận chuyển, cây không bị mất sức, trồng là bén ngay. Hy vọng Tết đến gia đình tôi có hoa cao cấp bán trên thị trường.

Trồng hoa từ giống cấy mô ít tốn tiền phân, thuốc vì cây mau lớn, ít sâu bệnh, thời gian chăm sóc ngắn mà chất lượng hoa cao. Tuy chi phí sản xuất chậu hoa cấy mô cao hơn chậu hoa truyền thống, nhưng do chất lượng hoa tốt hơn nên giá bán chậu hoa cấy mô sẽ cao hơn.

Người trồng hoa ở An Khê hy vọng, năm nay thời tiết đẹp, thuận lợi cho cúc phát triển, lại có giống cấy mô trồng theo công nghệ cao sẽ có cơ hội nâng cao thu nhập.